استجابت دعا

اخلاق اسلامی در قرآن | ۱۳۹۳/۳/۲۳ ۱۶:۳۰:۰۰ |

وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ ۖ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ ۖ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَلْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ  (بقره : 186)

و هر گاه (از) بندگان من، (كسي) از تو درباره‌ي من پرسيد، (بگو) من بي‌گمان (به آنان) نزديكم، و دعاي دعا كننده را - هنگامي كه مرا بخواند - اجابت مي‌كنم. پس (آنان) بايد فرمان مرا گردن نهند و به من ايمان آورند، شايد رشد يابند.

در اين آيه هفت بار ضمير متكلم ربانى تكرار شده است تا هفت پرده بين بنده و پروردگارش برداشته شود، و خداى منان اينجا براى شرف بخشى به انسان به جاى كلماتى چون «ناس»، «عبادى» را به كار برده است. " اذا دعان" بعد از" دعوة الداع" بدين منظور است كه اگر درخواست دعا كننده از روى حقيقت باشد، خدا كه نزديكتر از وى به اوست، درخواستش را در صورت‏ مصلحت اجابت خواهد كرد، اصولًا درخواست در زمينه‏اى است كه موردش طبق مصلحت و شايسته انسان بوده، و از توان او نيز خارج باشد، و چاره‏اى هم جز درخواست از خدا برايش باقى نمانده، اگر شخص با تمام شرايط مصلحت و شايستگى، به نظر خودش و ناتوانايى‏اش، با كمال اخلاص دعا كرد، استجابت دعاى او در گرو اراده الهى است، زيرا به طور كلى اگر دعا شايستگى داشته بالاخره مستجاب مى‏شود، و اجابت آن هم بعد از مرگ بسى بهتر از دنياست، زيراپس از مرگ امكانى به جز اراده الهى وجود ندارد، و صبر بر عدم اجابت هم بى‏معناست، ولى در دنيا بر عدم اجابت آن مى‏توان صبر كرد و يا با فعاليتى ديگر احياناً آن را به دست آورد. " فليستجيبوا لى" اشاره به ثمره‏هاى دعاى حقيقى دارد كه: فرمانم را در انجام عبادت من امتثال و به اين عهد وفا كنيد (2: 40) و فرمانم را در درخواست و طلبِ از من و خواندن من اجابت كنيد (40: 60). " وليؤمنوا بى" ايمان شايسته همه بعدى، ايمان به ميثاق فطرت، و پيمان رسالت، و ايمان به تحقق و اجابت وعده الهى و اعتقاد به قدرت وكفايت مطلق او در بر آوردن خواستها- چه زود يا دير- و يا تبديل به حسنه ديگر، اگر مصلحت چنان بود، همه و همه مقصود است. نكته ديگر اين كه آيه دعا پس از سه آيه روزه، قبل از آيه سه محرمات روزه، قرار گرفته است، و به گونه‏اى بس لطيف نشان دهنده تناسب رمضان با دعاست.

والسلام علی عباد الله الصالحین

برداشتی از تفسیر ترجمان فرقان

خادم القرآن آیت الله العظمی دکتر محمّد صادقی تهرانی


بندگان خدای رحمان

اخلاق اسلامی در قرآن | ۱۳۹۳/۳/۲۳ ۱۶:۳۰:۰۰ |

وَعِبَادُ الرَّحْمَـٰنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا ﴿فرقان: ٦٣﴾ و بندگان خداي رحمان كساني‌اند كه روي زمين به فروتني و آرامي گام بر مي‌دارند؛ و چون نادانان با ايشان هم‌سخن شوند (به آنان) سلامي گويند (كه خدا شما را از ناداني برهاند و سالم بدارد).

ادامه مطلب »


راه گمراهان

اخلاق اسلامی در قرآن | ۱۳۹۳/۳/۲۳ ۱۶:۳۰:۰۰ |

ضالين كسانى هستند كه در پيروى صراط مستقيم خدايى قاصر يا مقصرند، لكن قصور يا تقصيرشان خالى از عناد بوده، و در گمراهى خود حيرانند، و نمى‏دانند در چه راهى قدم گذارند، لذا احتمال هدايتشان بيشتر است. " مغضوب عليهم" اختصاص به يهوديان یا نصرانیان ندارد، زيرا تمامى آنان با صراط مستقيم حق معاند نيستند،

ادامه مطلب »


صراط مستقیم از عبودیت تا ربوبیت

اخلاق اسلامی در قرآن | ۱۳۹۳/۳/۲۳ ۱۶:۳۰:۰۰ |

بخشش‏ها بر پايه شايستگى‏هاست. به عبارت ديگر از نقطه عبوديت و بندگى تا نقطه ربوبيت و پروردگارى يك راه راست مستقيم و بى‏انحراف است، كه آفريدگان طالب هدايت با توجه به ميزان علم و تقوايشان در اين راه واحد تكامل داشته در حركتند، ديگرانى كه در اين راه نباشند دو دسته‏اند.

ادامه مطلب »


مشورت از دیدگاه قرآن

اخلاق اسلامی در قرآن | ۱۳۹۳/۳/۲۳ ۱۶:۳۰:۰۰ |

میان علم و تقوای مشورت كنندگان به ويژه در مشورت‏هاى عام‏ البلوى‏ و گسترده، جايگاه تقوا برتر و رفيع‏تر از جايگاه علم است. بنابراين، اگر همه شور كنندگان، عالم و با تقوا باشند، عالم متقى‏تر برتر از عالم داراى تقواى كمتر است، حتى اگر علم عالم با تقواتر كمتر از علم عالم ديگری باشد كه تقوايش كمتر است. چنان كه در باب اجتهاد و تقليد مفصلًا بحث كرديم.

ادامه مطلب »


تنها تو را می پرستیم

اخلاق اسلامی در قرآن | ۱۳۹۳/۳/۲۳ ۱۶:۳۰:۰۰ |

در هستى دو معبود وجود دارد؛ يكى معبود راستين، و ديگرى معبود دروغين است، آرى بندگى و پرستش ذليلانه و فروتن گونه در برابر خواران و زبونان - همچون آنان كه غير خدا را مى‏پرستند - خوارى و ستم و تعدى به كرامت انسان است، پرستش غير خدا تنها از پرستش هواى نفس سرچشمه مى‏گيرد:"و لاتتبع الهوى فيضلك عن سبيل اللَّه" و هواى نفس را پيروى مكن كه تو را از راه خدا گمراه مى‏سازد.

ادامه مطلب »