موسسه فهیم و نقد ترجمان وحی جمعه ۲۳ خرداد ۱۳۹۳ ساعت ۱۶:۳۰

گزارش خبری نقدی بر ترجمان وحی در موسسه پژوهشی فرهنگی فهیم مصادف با 92/3/11 ساعت 10 شب در مرکز پژوهشی فرهنگی فهیم به سرپرستی آیت الله قاضی جلسه نقدی با موضوع نقد ترجمان وحی دایر شد که با دعوت رسمی ایشان در جلسه حضور یافتیم. جلسه با تلاوت آیاتی از کلام الله مجید آغاز شد، سپس با دعوت موسسه فهیم، آقای محمود صادقی به نمایندگی از طرف جامعة علوم القرآن دقایقی را پیرامون ملزومات نقادی و بایسته های حوزه نقد ترجمان قرآن بیان نمودند.

گزارش خبری نقدی بر ترجمان وحی در موسسه پژوهشی فرهنگی فهیم  مصادف با 11/3/92 ساعت 10 شب در مرکز پژوهشی فرهنگی فهیم به سرپرستی آیت الله قاضی جلسه نقدی با موضوع نقد ترجمان وحی دایر شد که با دعوت رسمی ایشان در جلسه حضور یافتیم. جلسه با تلاوت آیاتی از کلام الله مجید آغاز شد، سپس با دعوت موسسه فهیم، آقای محمود صادقی به نمایندگی از طرف جامعة علوم القرآن دقایقی را پیرامون ملزومات نقادی و بایسته های حوزه نقد ترجمان قرآن بیان نمودند. وی پس از ذکر یادی از مرحوم آیت الله دکتر صادقی تهرانی (ره) گفت: با توجه به روحیه نقد پذیر علمی مرحوم پدر (رحمة الله علیه). قبل از هر مطلب، بخش کوتاهی از مقدمه معظم له در ترجمان وحی را که بی ارتباط با جلسه امشب نیست، شایسته مرور می دانم. ترجمان و بازگردان درست قرآن از ترجمه کتابهای دیگر، چه وحیانی و چه غیر وحیانی - حتی از تفاسیر قرآن- بس دشوارتر و ظریفتر است، و برای انجام آن باید مبانی زیر محقق باشد. اول - آشنایی کامل وسیرعمیق در تفسیر تسلسلی و موضوعی قرآن است. دوم آنکه - باید بگونه ای شایسته، با کمال باریک بینی و حقیقت نگری و بدور از پیش فرض ها و انتظارات تحمیلی، تنها بر مبنای قرآن و با استفاده از ابزار ، لغات و یافته های درونی آیات آن ، بدون در نظر گرفتن عوامل بیرونی و آراء و اقوال و نظرات تحمیلی این و آن تفسیر شود. و سوم - آگاهی دقیق به زبان قرآن بر اساس تفسیرِ درونی، و زبانی که به آن برگردان می شود. در تحقق این مبانی، تنها دانستن لغت قرآن و بازگردانش برای ارایه معانی آن کافی نیست. بر این پایه حتی مفسرین هم به سختی می توانند از پس بازگردان آن بر آیند، تا چه رسد به دیگران که به صرف دانستن زبان عربی و زبانی دیگرهمچون فارسی ، به ترجمه قرآن همت می گمارند.  پیشاپیش این مطلب را نقل کردم تا ظرافت تامل درشیوه و موضوعات نقد این ترجمان، یادآور شوم. گمان می کنم در حوزه نقادی این اثر شریف، اقتضا آنست که نقد دوستان، توام با توجه به اصول پایه و مبانی تفسیر قرآن به قرآن صورت پذیرد و از حواشی اقوال و بینشهای خارج از مبانی پرهیز شود. جامعة علوم القرآن در راستای توسعه بیداری قرآنی، حفظ و صیانت از آثار (صاحب الفرقان) را به عنوان وظیفه ای شرعی و اخلاقی بر عهده دارد و در این راستا از تمامی امکانات موجود مضایقه ای  نخواهد داشت. چاپ و نشر ، و ویرایش آثار در حد رفع اغلاط چاپی و یا تکمیل ارجاعات پاورقی و تنظیم صفحه بندی و دیگر موارد مشابه است و در راستای حفظ امانت از هر گونه ویرایش مفهومی و یا تعویض متون اصلی، علی رغم توصیه ها و اصرار برخی افراد دور و نزدیک خودداری شده است. گمان می کنم که بهترین راه برای اعمال نظر منتقدان ، حاشیه بر اثر و ابراز سلایق به سبک و سیاق معمول آن و احترام به امانت تالیف است. که بدان واقفیم و در صیانت آن کوشا. از جمله مخالفتِ این مجموعه با ویرایش مفهومی ترجمان وحی است، کما اینکه نظر خاص معظمٌ له اینچنین بود و ما ملزم به صیانت از آنیم. ...... معذلک آخرین تصحیح و دست نویس آن مرحوم در ترجمان وحی اعمال شده و بزودی تقدیم جامعه اسلامی و قرآن پژوهان عزیز می گردد. در ادامه جلسه گروه نقادین متشکل از آقایان مهیار ، کوشا و مرادی به ترتیب شروع به صحبت نمودند که متاسفانه بدلیل عدم آشنایی با سبک تفسیر اجتهادی و کاستی شناخت و مطالعات لازم در نوع تفسیر قرآن به قرآن، در حوزه نقادی توفیق لازم را کسب ننموده و گویا توصیه های مقدمه جلسه را نیز فراموش نمودند. گمان می کنم اگر به مقدمه مولف نگاهی بدون پیش فرض های ذهنی شان می نمودند برخی از اشکالاتشان مرتفع می شد، و آگاهی بیش از آن نیازمند آشنایی بیشتری با علوم قرآن و حوزه تفسیر را طلب می نمود که مع الاسف بهره دوستان وافی و کافی نبود. جامعة علوم القرآن جهت رفع مبهمات دوستان این مجلس و دیگر علاقمندان حوزه ترجمان، همایش پرسش و پاسخ در حوزه ترجمان وحی را در خانه کتاب ایران  بزودی برگزار می کند. لیکن امید است دوستان گرانقدر با توشه ای پربارتر و مطالعات بیشتر در این محفل حضور به هم رسانند. والله المستعان  والسلام علی عبادالله الصالحین جامعة علوم القرآن